KARIŞIM GAZI ( KORUYUCU KAYNAK GAZLARI)

TOSAŞ bir süredir özel gaz karışımlarının yapımında büyük tecrübe ve teknoloji birikimi edinmiştir. Karışımlar, özel dolum manifoldlarında reçetelerine göre hassas olarak doldurulmakta, analitik cihazlarla kontrol edilmekte ve sertifikalandırılmaktadır. TOSAŞ esas olarak, oksijen, argon, azot, karbondioksit, asetilen, helyum gibi gazları müşteri talepleri doğrultusunda ppm veya % miktarlarda hazırlar. Dolum reçete programları birbirleriyle uyumlu olmayan gazları asla doldurtmaz ( oksijen ile metan gibi). Karışım gazlarının bir kısmı endüstriyel kullanıma yönelik olup, TOSAŞ ürünleri içinde standardize edilmişlerdir Ancak yüzlercesi, değişik sektörlerden gelen talepler üzerine spesifik olarak hazırlanmaktadır.

Koruyucu gaz kullanımı, kaynak dikişi kalitesinin daha iyi olmasında, en az sıçrantı ile, kontrolü kolay ve hızlı kaynak yapılmasında, arkın kararlılığının sağlanmasında, zamandan ve isçilikten kar edilmesinde çok büyük rol oynamaktadır. İyi bir kaynak dikişi için, gazin belirtilen spesifikasyonlarda olması, kaynak yapılacak malzemenin cinsi, kalınlığı ve kaynak metoduna uygun gaz seçilmesi, kaynak ağızlarının ve pozisyonunun iyi ayarlanması, uygun telin kullanılması, kaynak ekipmanının düzgün çalışması, kaynak parametrelerinin doğru ayarlanması ve kaynak personelinin gerekli kalifikasyona sahip olması gerekmektedir. Bu faktörlerden en az birinin sağlanamaması durumunda kaliteli bir kaynak dikişi elde edilmesi mümkün değildir. Belirtilen faktörlerin isletmede sağlandığından emin olunmalıdır, aksi takdirde olası kaynak problemlerinde problemin kaynağı olarak yanlış nedenler üzerinde durulması, konu hakkında yeterli bilgiye sahip olmayanların yanlış yönlendirmeleri v.b. nedenler sonucu, problem çözülene kadar gereksiz yere zaman ve maddi kayıplar harcanmasına sık rastlanılmaktadır. Koruyucu gazlar karbondioksit, argon, helyum, oksijen ve hidrojen gazlarının tek olarak ya da çeşitli oranlarda hazırlanabilen karışımlarından oluşurlar. Yukarıda belirtilen karışımların tamamı firmamızdan temin edilebilmekte olup, gerek üretim sürecinde, gerek final kalite kontrol kapsamında yapılan analizler neticesinde TOSAŞ tarafından sağlanan gazlarda gerekli spesifikasyonlar sağlanmakta, kaynağa etki eden faktörlerden olan biri olan gaz hususu firmamızca kontrol altında tutulmaktadır.

Karbondioksit gazi aktif bir gaz olup kaynakta nüfuziyeti artırır. Tek başına kullanılırken gaz akış hızının fazla ayarlanması durumunda karbondioksit karı (kurubuz) taneleri regülatörü tıkayacağından, kaynak banyosunun yeterli örtülemesi yüzünden kaynakta gözenekler oluşur. Debinin uygun ayarlanması ile birlikte kaynak için özel hazırlanmış ısıtıcılar kullanılarak bu problemin önüne geçilebilir. Karbondioksit diğer gazlara nazaran daha düşük fiyatlı görünse de tel sarfiyatı, kaynak kontrolündeki güçlükler ve hızdaki düşme, oluşan aşırı sıçrantıların kaynak sonrasında mekanik olarak giderilme isçiliği göz önüne alındığında gerçekte kaynak maliyetini yükseltmektedir. Bu nedenle saf karbondioksitin kaynak uygulamalarında kullanımı gittikçe yerini gaz karışımlarına bırakmakta, karbondioksit karışım gazları içerisinde kontrollü oranlarda kullanılarak nüfuziyet etkisinden faydalanılmaktadır.

Argon gazi inert gaz olarak kaynak banyosunda banyoyu havanın etkisinde koruma görevini üstlenir. Arkın kararlı olmasını da sağlar. Saf olarak demir dışı metallerin kaynağında kullanılır. Oksijen, düşük alaşımlı çeliklerde karışım içerisine sınırlı oranlarda konulduğunda kaynak ortamının yüzey gerilimi düşürmekte, akıcılık kazandırmaktadır. Paslanmaz malzemelerin kaynağında argonun içinde % 1-2 oranında bulunması kararlı ark oluşumunu sağlar. Kaynak esnasında elektrodun erimesi ile oluşan patlamaların metalin yüzeyinde kalıntı bırakması olayıdır. Bu olay kaynağın dayanımını etkilemese de dikiş görünüşünün bozulması ve elektrot sarfiyatının artmasına sebep verir. Ark geriliminin yükselmesi, akim şiddetinin yüksek olması, tel serbest ucunun fazla olması ya da CO2 gazinin koruyucu gaz olarak kullanımı sıçrantıyı etkileyen faktörlerdir. Kaynak yapılacak malzeme kalınlığına uygun oranda CO2 içeren koruyucu gaz karışımın seçilmesi gerekmektedir. Ayrıca sıçrayan partiküllerin lüleyi tıkaması ile de türbülans oluşacağından kaynakta gözenek oluşumu da meydana gelebilecektir. Serbest tel uzunluğu fazla tutulmuş ise, ark düzensizliğine neden olabilecek cüruf, pas, yağ v.b. uygunsuzluklar varsa, şaseleme yeri uygun yapılmamışsa, aşırı sıçrantı oluşabilir.

Sunum Şekilleri:

TOSAŞ özel gaz karışımlarını 10 LT, 40LT ve 50 litre su kapasiteli çelik tüplere doldurur. Müşterilerin kendi tüplerine, TOSAŞ standardlarına uygun olup, TS 11169 standardının gerektirdiği hidrolik ve diğer testlerin de olumlu çıkması durumunda dolum yapılabilir. TOSAŞ `ın bir kere test edip onayladığı müşteri tüpü, 5 yıl süre ile TOSAŞ tesislerinde direkt olarak doluma alınır. Müşteri tüpleri su kapasiteleri 5-50 litre, dolum basınçları maksimum 230 bar `a kadar olabilir.